Sosyal fobi, başkaları tarafından olumsuz değerlendirilme, utanç duyma ya da küçük düşme korkusunun kişinin sosyal yaşamını belirgin şekilde kısıtlamasıdır. Herkes zaman zaman topluluk önünde heyecanlanabilir; sosyal fobide ise bu korku yoğundur, uzun süreli devam eder ve kaçınmaya yol açar.
Belirtiler
- Topluluk önünde konuşma, yemek yeme ya da yazı yazmaktan kaçınma
- Tanımadığı kişilerle konuşurken yoğun kaygı
- Kızarma, terleme, titreme ve ses titremesi
- Sosyal ortamlardan önce günlerce endişelenme
- Ortamdan sonra “rezil oldum” düşüncesiyle olayı tekrar tekrar düşünme
Neden olur?
Utangaç mizaç, aşırı eleştirel ya da koruyucu aile tutumları, zorbalık gibi olumsuz sosyal deneyimler sosyal fobi gelişiminde rol oynayabilir. Genellikle ergenlik döneminde başlar.
Tedavi
Bilişsel davranışçı terapi sosyal fobide en etkili yöntemlerdendir. Kişi olumsuz değerlendirilme beklentisini sorgulamayı öğrenir ve kaçındığı durumlarla aşamalı olarak yüzleşir. Grup terapileri de sosyal becerilerin güvenli bir ortamda denenmesine fırsat verir.
Günlük hayatta neler yapılabilir?
- Kaçındığınız durumları en az kaygı yaratandan en çoğa doğru sıralayın ve küçük adımlarla yüzleşmeye başlayın.
- Sosyal bir ortamdan önce yavaş ve düzenli nefes almayı deneyin.
- Dikkatinizi kendi bedensel belirtilerinize değil, konuşmanın içeriğine ve karşınızdaki kişiye verin.
- “Herkes beni izliyor” düşüncesinin ne kadar gerçekçi olduğunu sorgulayın.
Sosyal fobi ile utangaçlık arasındaki fark
Utangaçlık bir kişilik özelliğidir ve çoğu zaman kişinin yaşamını kısıtlamaz. Sosyal fobide ise kaygı o kadar yoğundur ki kişi iş, okul ve arkadaşlık fırsatlarını kaçırır, önemli kararlarını bu korkuya göre verir.
Sık sorulan sorular
Sosyal fobi kendiliğinden geçer mi?
Genellikle tedavi edilmediğinde uzun yıllar sürer. Bilişsel davranışçı terapi ile belirgin iyileşme sağlanabilir. Ayrıntılar için bilişsel davranışçı terapi sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için bir uzmana danışınız.
İlgili sayfalar
- Kaygı Bozukluğu
- Bilişsel Davranışçı Terapi Ankara
- Sağlık Kaygısı ve Fobiler
- Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
- Ankara Online Terapi
- Gölbaşı Psikolog
Tüm konular için ankara psikiyatrist ana sayfamıza göz atabilirsiniz.