Travma; kaza, deprem, saldırı, ani kayıp ya da istismar gibi kişinin hayatını veya bütünlüğünü tehdit eden olayların bıraktığı psikolojik etkidir. Travmatik bir olaydan sonra bir süre korku, uykusuzluk ve huzursuzluk yaşamak doğaldır. Bu belirtiler aylarca sürüyor ve yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gelişmiş olabilir.
TSSB belirtileri
- Olayın istemsizce tekrar tekrar hatırlanması, kâbuslar
- Olayı hatırlatan yer, kişi ve durumlardan kaçınma
- Sürekli tetikte olma, irkilme, uyku sorunları
- Suçluluk, utanç ve olumsuz düşünceler
- Duygusal uyuşukluk ve insanlardan uzaklaşma
Tedavi
TSSB’nin tedavisinde EMDR ve travma odaklı bilişsel davranışçı terapi bilimsel olarak etkinliği gösterilmiş yöntemlerdir. Terapide önce kişinin kendini güvende hissetmesi sağlanır, ardından travmatik anılar kontrollü bir şekilde işlenir. Erken destek, belirtilerin kalıcı hale gelmesini önlemede önemlidir.
Yakınlar ne yapabilir?
Travma yaşamış birini konuşmaya zorlamadan dinlemek, günlük düzenini sürdürmesine yardımcı olmak ve profesyonel destek almasını teşvik etmek en değerli katkılardır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararları için bir uzmana danışınız.
İlgili sayfalar
Tüm konular için Çankaya klinik psikolog ana sayfamıza göz atabilirsiniz.